Van analoog ambacht naar digitale spitstechnologie
Lees Artikel
Medische beeldvorming in evolutie

Van analoog ambacht naar digitale spitstechnologie

De voorbije jaren is radiologie geëvolueerd van een analoog ambacht naar een wetenschap die door digitale spitstechnologie aangedreven wordt. De snelle…

De voorbije jaren is radiologie geëvolueerd van een analoog ambacht naar een wetenschap die door digitale spitstechnologie aangedreven wordt. De snelle en objectieve verwerking van medische beeldgegevens vormt de motor van dezerevolutie. ‘Technologie verbetert mee de zorgkwaliteit.’

Een radioloog die röntgenfoto’s tegen een lichtbak plaatst om ze te analyseren: dat zie je vandaag alleen nog in Hollywoodfilms, zegt dokter Olivier Vanovermeire, radioloog en diensthoofd medische beeldvorming in AZ Groeninge in Kortrijk.

Olivier Vanovermeire, radioloog en diensthoofd medische beeldvorming in AZ
Groeninge

‘Ons beroep is ondertussen veel geëvolueerd en geavanceerder geworden, mede dankzij de opmars van nieuwe technologie. Op kleurenbeeldschermen zien we nu vaak tegelijk verschillende soorten beelden van de patiënt. Door die informatisering kunnen we veel gedetailleerder, nauwkeuriger én sneller onze diagnose stellen. Die extra informatie en details zijn ook steeds belangrijker voor onze collega’s.  Vroeger wilde een chirurg bijvoorbeeld alleen weten of iemand een eierstoktumor had of niet. Met de opkomst van endoscopische robotchirurgie zijn ook alle gegevens over de volledige anatomie rond die eierstok belangrijk.’

De slimme verwerking van digitale gegevens via algoritmes: dat wordt de grootste doorbraak in de medische beeldvorming

Olivier Vanovermeire, radioloog en diensthoofd medische beeldvorming in AZ
Groeninge

Slimme oplossingen voor een betere zorg

Een voorbeeld van zo’n recente beeldoplossing? De geavanceerde dermatoscoop die ontwikkeld werd via een interne start-up bij Barco, in samenwerking met imec, UZ Leuven, UZ Gent, Dermatologie praktijk Meise en en AZ Groeninge, en met belangrijke steun van het Vlaams Agentschap Innoveren en Ondernemen. Met het toestel kunnen dermatologen niet alleen duidelijker en sneller diagnoses stellen, maar ze kunnen ook via de geïntegreerde camera foto’s maken en verwerken. Dat is een voordeel bij behandelingen of communicatie over bepaalde huidaandoeningen onder artsen. ‘De dermatoscoop is voor ons een onmisbaar werkinstrument’, zegt Michiel Bonny, dermatoloog verbonden aan AZ Groeninge. ‘Het is ons equivalent van de stethoscoop voor huisartsen.’

Michiel Bonny, dermatoloog verbonden aan AZ Groeninge

Digitale fotografie vormt voor dermatologen een grote uitdaging. Er bestaat vandaag geen uniform proces om huidbeelden te maken, structureren, bewaren en verwerken in de follow-up van patiënten. De meeste dermatoscopen staan vandaag los van een camera, zegt dokter Bonny. ‘Tenzij we het hebben over peperdure, logge toestellen die zeer arbeidsintensief en omslachtig zijn, en daarom nauwelijks gebruikt worden in klinische praktijk.’

De compacte, gebruiksvriendelijke nieuwe dermatoscoop met geïntegreerde camera en beeldopslag kan een oplossing zijn. De dermatoloog kan er overzichtsfoto’s mee maken van de patiënt, in combinatie met klinische foto’s van een letsel en dermatoscopische foto’s. Dokter Bonny: ‘Dit leidt tot betere patiëntendossiers. Als we de individuele tekstbeschrijvingen van huidletsels vervangen door foto’s, verkleint de kans op misinterpretatie. Iedereen kijkt met dezelfde ogen naar een foto.’

Op maat van het werkveld

We werkten voor deze nieuwe ontwikkeling nauw samen met de medische sector, verduidelijkt Tom Kimpe, vicepresident Technology & Innovation bij Barco Healthcare. ‘Vroeger vertrokken we vooral van technische specificaties: wat is er nodig voor de optimale werking van een nieuw medisch apparaat? Uiteraard willen we nog altijd technisch de beste oplossingen ontwikkelen, maar we bestuderen nu eerst het werkveld. Wat is de klinische taak van het toestel? Door wie en hoe zal het gebruikt worden? Hoe passen we het in de workflow van de gebruiker? En hoe verbeteren we het diagnoseproces?’

Tom Kimpe, vicepresident Technology & Innovation bij Barco Healthcare

Dat geldt voor alle nieuwe Barco-toestellen. Door beeldschermen te ontwikkelen waardoor artsen meer zien, waardoor ze sneller en beter kunnen ingrijpen, wint iedereen. Tom Kimpe: ’Als we dankzij onze technologie bij mammografieën meer beelddetails van microcalcificaties kunnen leveren, kan borstkanker in een veel vroeger stadium worden opgespoord. Dat is dan een maatschappelijke win. Een oplossing creëren waar de arts, de patiënt en de zorgkwaliteit beter van worden: dat is onze ontwikkelingsfilosofie.’

Artificiële intelligentie en algoritmes

De nieuwe dermatoscoop van Barco analyseert weldra de beelden gedeeltelijk autonoom, en onderscheidt bepaalde componenten van elkaar. Daar zit toekomst in, bevestigt dokter Bonny. ‘Vandaag bekijken we een beeld in zijn geheel. Dit toestel ontcijfert gegevens rond pigment, bloedvaten en andere structuren.’ De uitdaging voor de komende jaren? Met al die nieuwe gegevens diagnoses nog nauwkeuriger en sneller stellen. ‘Sneller, dat betekent dan dat bijvoorbeeld huidkanker in een veel vroeger, niet uitgezaaid stadium ontdekt kan worden. Dankzij extra beelddetails die je met het blote oog nooit kunt zien.’

De nieuwe dermatoscoop van Barco analyseert weldra de beelden gedeeltelijk autonoom.

Bij de optimalisatie van het diagnoseproces stijgt ook de nood aan artificiële
intelligentie. Op basis van wetenschappelijk onderzoek hoopt iedereen dat AI over vijf jaar artsen op het werkveld kan assisteren om betere beslissingen te nemen. Maar dat wil geenszins zeggen dat specialisten binnenkort vervangen worden door AI, verduidelijkt Tom Kimpe. ‘Wij werken al jaren aan AI-oplossingen. Maar als ondersteuning: door algoritmes te ontwikkelen die assisteren, suggesties doen of risicoscores berekenen. AI zal het diagnoseproces verbeteren, maar dat zeker nog niet overnemen.’

AI als assistent

Kwatongen beweren dat radiologen als eerste zullen verdwijnen door de opkomst van artificiële intelligentie. Nonsens, vindt dokter Vanovermeire. ‘Er zijn nog ontzettend veel tussenstappen nodig vooraleer dat ooit werkelijkheid wordt. Die AI-systemen moeten eerst ontwikkeld, uitgetest en goedgekeurd worden: een echt titanenwerk. Wat ik wél geloof: de steeds geavanceerdere medische beeldvorming en dataverwerking zullen het diagnoseproces naar een hoger niveau brengen. En daardoor kunnen ook de therapieën meer op maat van de patiënt afgestemd worden. Mijn toekomstvisie? De slimme verwerking van digitale gegevens via algoritmes, dat wordt de komende jaren dé grootste doorbraak in de medische beeldvorming.’

Vorig artikel
Artikel
Veiligheid van de toekomst

Slimme commandokamer helpt politie om alles sneller en beter te zien

Volgend artikel
Artikel
Veiligheid van de toekomst

Controlekamer zorgt voor het ideale bioscoopbezoek