Interactief en collaboratief leren via technologie is de toekomst
Lees Artikel
Inspiratie en samenwerking

Interactief en collaboratief leren via technologie is de toekomst

Het klassieke prof-leest-cursus-voor loopt op zijn laatste benen. De toekomst van ons onderwijs? Collaboratieve leerruimtes, multilocatieleren, adaptieve leersystemen en virtual…

Het klassieke prof-leest-cursus-voor loopt op zijn laatste benen. De toekomst van ons onderwijs? Collaboratieve leerruimtes, multilocatieleren, adaptieve leersystemen en virtual classrooms. Het hoofddoel daarbij is meer dialoog tussen studenten en docenten. De prof van vlees en bloed blijft cruciaal, maar moet de nieuwste onderwijstechnologie omarmen, poneren Piet Desmet, campusrector Kulak, en Bruno Cassiman, hoogleraar aan IESE en KULeuven.

De leerkracht van vlees en bloed zal nooit verdwijnen maar wel steeds meer uitgedaagd worden

Piet Desmet, Campusrector Kulak

Studenten, die tijdens een hoorcollege via hun smartphone silent questions stellen en elkaars vragen liken zodat de docent weet dat het tempo te hoog ligt of een term niet duidelijk is. Collaboratieve leerruimtes, waar studenten rond grote tafels samen studeren en connecteren met elkaar en de prof. Open leercentra, waar studenten zelf aan de slag gaan en hun presentaties opnemen. Multilocatieleren, waarbij groepen studenten vanop verschillende plaatsen interactief les volgen. Of nog een stap verder: virtual classrooms, waarbij elke student zich op een willekeurige plaats kan bevinden, en de docent op nog een andere.

Dat is in een notendop wat nu gebeurt aan de KULeuven Kulak-campus in Kortrijk, met Edulab, een ambitieuze proeftuin voor de nieuwste onderwijstechnologie. Campusrector Piet Desmet: ‘Edulab is een living lab waarbij we met echte studenten van alle faculteiten experimenteren met technologie om beter te leren via interactie en samenwerking. Noem het internationaal pionieren. Buitenlandse collega-universiteiten komen geregeld op bezoek.’

Piet Desmet, Campusrector Kulak

Samen Ontwikkelen

Edulab past in het grotere Tecol-project, technology enhanced collaborative learning. Barco en Televic, twee bedrijven die naar de wereldtop streven in onderwijstechnologie, werken eraan mee. Piet Desmet: ‘We doen echt aan co-ontwikkeling met Barco en Televic. Zij ontwikkelen technologie die schaalbaar, robuust en veilig is, wij testen die uit. We consulteren elkaar voortdurend. Een beetje zoals in de cocreatiehub Hangar K in Kortrijk, waarvan KU Leuven en Barco ook stakeholder zijn.’

‘De technologie van Barco leent zich perfect voor het onderwijs. Via Barco’s ClickShare oplossing kun je bijvoorbeeld met één klik om het even welke laptop laten connecteren met om het even welk projectiescherm. Dat is het startmoment van een leersituatie. Onze studenten brengen hun eigen laptop mee (bring your own device) en connecteren met het Televic- en Barco-platform.’

Nieuwe didactiek, nieuwe skills

Hoorcolleges met silent questions of collaboratieve leerruimtes waar de docent snel moet inspelen op kritische vragen van studenten: deze nieuwe leervormen vragen ook nieuwe skills van docenten. Piet Desmet: ‘10 procent van ons budget gaat naar de technologie, 90 procent naar didactiek, training en ondersteuning van de docenten. Je mag de beste technologie bedenken, maar als ze niet beantwoordt aan een reële nood of als docenten er niet mee willen werken, dan sta je nergens.’

Gemotiveerde docenten van vlees en bloed blijven het verschil maken, menen Piet Desmet en Bruno Cassiman. Technologie maakt de menselijke leerkrachten niet overbodig. ‘Maar ze moeten wel uit het goede hout gesneden zijn, want technologie wordt een heel krachtig middel. Studenten zullen de docent veel meer uitdagen met analysevragen over de materie. Je raakt niet meer weg met alleen maar je cursus reproduceren.’

Virtuele leslokaal wordt echt

We evolueren in volle vaart naar een meer gepersonaliseerd, interactief en effectief leerproces, beaamt Cassiman, die zowel lesgeeft aan de KU Leuven als aan de IESE Business School in Barcelona. ‘In Barcelona bouwen we nu zo’n virtuele aula uit. De rol van de docent verandert zeker in tijden van blended learning (mix van online leren en contactonderwijs, red.). De uitdaging daarbij? Al die nieuwe mogelijkheden met elkaar verbinden tot een zinvol leerproces. Ik heb in Leuven al geëxperimenteerd met silent questions, waardoor studenten bijvoorbeeld vragen durven te stellen aan een CEO. In case studies met kleinere groepen kun je dan weer echt inspelen op de kennis van de studenten.’

In onze virtuele aula sta je voor een aantal schermen, maar het lijkt alsof de studenten bij jou zitten

Bruno Cassiman, Hoogleraar Strategisch Management aan KULeuven

Herwaardering van de leerkracht

Hoe scoren we in België in vernieuwende onderwijstechnologie? Er zijn de pioniers – zoals Kulak Kortrijk – maar er is nog veel werk aan de winkel, zeker in het secundair onderwijs. We staan het verst in het basisonderwijs, meent Piet Desmet, met zelfsturende leeromgevingen, active learning en adaptieve leersystemen, met technologie als katalysator. ‘Maar in het secundair overheerst nog het silodenken: één leerkracht per vak en heel weinig technologie. Er zijn gelukkig uitzonderingen maar ze zijn nog te schaars. Met het imec Smart Education-programma voor scholen proberen we dat te veranderen. Zo loopt er nu een proeftuinproject in drie West-Vlaamse middelbare scholen.’

Bruno Cassiman, Hoogleraar Strategisch Management aan KULeuven

Beide experts zien ook veel heil in adaptieve leersystemen, die automatisch in rekening brengen dat student x wat meer aankan dan student y. ‘Je kunt er radicaal het jaar- en klassysteem mee doorbreken. Ik geloof daar heel erg in’, zegt Piet Desmet. Hij pleit tot slot nog vurig voor een herwaardering van het beroep van leerkracht. ‘Geef ze een betere omkadering en meer sociale waardering. Hopelijk kan onderwijstechnologie ook bijdragen aan die herwaardering.’

Volgend artikel
Artikel
Inspiratie en samenwerking

Hangar K: ‘In ons ecosysteem leert iedereen van elkaar’